Apr 03
ArmNoกลุ่มดาว M35, กลุ่มดาว, กลุ่มดาวคนคู่
กลุ่มดาวคนคู่ (Gemini) เป็นหนึ่งในกลุ่มดาวเช่นเดียวกับกลุ่มดาวแมงป่องครับ โดยที่กลุ่มดาวคนคู่นี้ เป็นกลุ่มดาวประจำราศีเมถุน คนไทยเรียกกลุ่มดาวนี้ว่า กลุ่มดาวโลงศพ ครับ ฟังดูสยองๆนะ แต่ลักษณะของกลุ่มดาวคนคู่นี้ ผมก็ว่าเหมือนโลงศพอยู่เหมือนกันนะครับ โดยกลุ่มดาวคนคู่นี้ ประกอบด้วยดาวฤกษ์ประมาณ 8 ดวง เรียงตัวกันเป็นรูปคล้ายๆสี่เหลี่ยมผืนผ้า ตามรูปครับ

กลุ่มดาวคนคู่ จากโปรแกรม Stellarium
กลุ่มดาวคนคู่ จะอยู่ใกล้ๆกับกลุ่มดาวนายพราน และกลุ่มดาววัวครับ มีดาวฤกษ์สว่างสองดวงที่สังเกตได้ง่ายครับ ก็คือดาวคาสเตอร์ (Caster) กับ พอลลักซ์ (Pollux) ครับ ไม่แน่ใจว่าพอลลักซ์นี่เป็นญาติกับพอลล่ารึเปล่า เพราะสวยเหมือนกันเลย

ภาพวาดกลุ่มดาวคนคู่ จาก Kagaya Gallery
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับสังเกตกลุ่มดาวคนคู่มากที่สุด คงเป็นช่วงเดือนธันวาคม และมกราคมของทุกๆปีครับ เพราะกลุ่มดาวคนคู่จะปรากฎให้เห็นบนท้องฟ้าตลอดคืน ทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางเหนือครับ อีกทั้งยังเป็นท้องฟ้าช่วงฤดูหนาวอีกด้วย กลุ่มดาวสวยๆอื่นก็มีเยอะแยะครับ
วัตถุท้องฟ้าอีกอย่างหนึ่งที่น่าสนใจในกลุ่มดาวคนคู่ ก็คือกระจุกดาวเปิด NGC 2168 หรือ M35 ครับ ประกอบด้วยดาวฤกษ์ประมาณ 200 ดวง อยู่บริเวณเท้าของคนคู่ สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าในคืนที่ท้องฟ้าโปร่งและไม่มีแสงรบกวนครับ

กระจุกดาวเปิด M35 (http://www.mikeoates.org)
สำหรับใครที่ชอบดูฝนดาวตก กลุ่มดาวคนคู่ก็มีฝนดาวตกเหมือนกันนะครับ ชื่อว่า ฝนดาวตกเจมินิดส์ ช่วงประมาณเดือนธันวาคมของทุกๆปี
ไว้คราวหน้ามาต่อกันด้วยตำนานของกลุ่มดาวคนคู่กันครับ ขอให้ทุกคนมีความสุขกับการดูดาวนะครับ
Jan 06
ArmNoกลุ่มดาว, ดาวฤกษ์ กลุ่มดาว, กลุ่มดาวแมงป่อง, ทางช้างเผิอก
วันนี้มารู้จักกลุ่มดาวที่มีชื่อเสียงอีกกลุ่มดาวหนึ่งกันดีกว่าครับ นั่นคือ กลุ่มดาวแมงป่อง (Scorpius) นั่นเอง กลุ่มดาวแมงป่องเป็นหนึ่งในกลุ่มดาวจักรราศรี ประจำเดือนพฤศจิกายน เป็นกลุ่มดาวทางซีกฟ้าใต้ครับ ไปดูรูปกันก่อนดีกว่า

กลุ่มดาวแมงป่อง จากโปรแกรม Stellarium
โดยกลุ่มดาวแมงป่องนี้ ประกอบด้วยดาวฤกษ์อย่างน้อย 15 ดวง เรียงกันเป็นรูป… จะว่าไงดี รูปแมงป่องนั่นแหละ หรือเหมือนตะขอเบ็ดก็ได้อ่ะ มีดาวสว่างที่สุดคือดาวปาริชาต หรือ Antares สังเกตเห็นง่ายเพราะมีสีแดงส้ม คล้ายๆดาวอังคาร มีอันดับความสว่างปรากฏประมาณ 1 นิดๆ (อยู่ในอันดับ 15 ของดาวฤกษ์ที่สว่างที่สุดในท้องฟ้า , ไม่นับดวงอาทิตย์) ส่วนดาวที่เหลือก็มีความสว่างปรากฏประมาณ 2 – 3 สังเกตไม่ยากครับ นอกจากนี้ กลุ่มดาวแมงป่องยังอยู่บริเวณใจกลางทางช้างเผือกอีกด้วย แถวนั้นเป็นแหล่งรวมดาราชั้นนำล่ะมั้ง
ดาวแมงป่องจะปรากฏบนท้องฟ้าตั้งแต่ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ ไปจนถึงเดือนกันยายน โดยเริ่มขึ้นจากทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ โดยเอาหัวขึ้นก่อน จากนั้นเมื่ออยู่กลางท้องฟ้า จะอยู่ตรงกับทิศใต้ โดยลำตัวขนานกับขอบฟ้า ไปจนตกขอบฟ้าครับ ใช้บอกทิศใต้ได้ดีทีเดียว

ภาพสวยๆจาก Kagaya Gallery
อ้อ แมงป่องเป็นอริของนายพรานนะครับ ถ้าเห็นแมงป่อง ก็ไม่เห็นนายพราน
ขอให้ทุกคนมีความสุขกับการดูดาวนะครับ
Dec 09
ArmNoกลุ่มดาว, ดาวฤกษ์ กลุ่มดาว, กลุ่มดาวนายพราน, ดาวเต่า, ดาวไถ, เนบิวลาสว่างใหญ่
กลุ่มดาวนายพรานเป็นกลุ่มดาวที่มีชื่อเสียงโด่งดังสะท้านเอกภพ อีกกลุ่มดาวหนึ่งในฤดูหนาวครับ (ว่าไปนั่น) สำหรับคนไทยเรียกกลุ่มดาวนายพรานว่า ดาวเต่า ข้างในดาวเต่ามี ดาวไถ อีกที ผมก็คิดว่าเหมือนเต่าอยู่เหมือนกัน ส่วนคนญี่ปุ่นเขาเรียกว่า ดาวกลองสองหน้า ครับ เอาล่ะ เดี๋ยวจะนอกเรื่องเสียเวลา มารู้จักกลุ่มดาวนายพรานกันให้มากกว่านี้ดีกว่า
กลุ่มดาวนายพราน หรือ Orion ประกอบด้วยดาวฤกษ์ (ที่มีความสว่างปรากฏน้อยกว่า 3) จำนวนทั้งหมด 8 ดวงครับ ในจำนวนนี้มี 2 ดวงที่เป็นดาวฤกษ์สว่างมาก ก็คือดาว บีเทลจุส (Betelgeuse) ตรงไล่ขวา เป็นดาวยักษ์แดง สีออกแดงๆส้มๆ อยู่ห่างออกไปประมาณ 420 ปีแสง ส่วนอีกดวงก็คือดาว ไรเจล (Rigel) ตรงเข่าซ้าย(หรือเท้าซ้าย) อยู่ห่างออกไปประมาณ 770 ปีแสงครับ

(คลิกที่ภาพเพื่อดูขนาดเต็มได้ครับ)
กลุ่มดาวนายพรานถือว่าเป็นกลุ่มดาวที่มีความโดดเด่นมากที่สุด ในกลุ่มดาวฤดูหนาว เพราะสามารถมองเห็นได้ยาวนาน และสังเกตหาง่าย โดยเฉพาะช่วงนี้สามารถสังเกตเห็นได้ตลอดทั้งคืนเลยล่ะครับ โดยจะเริ่มโผล่ขึ้นจากขอบฟ้าตั้งแต่เวลาประมาณหนึ่งทุ่ม ทางทิศตะวันออกครับ โดยจะขึ้นแบบตะแคงข้าง ส่วนเวลาตกก็ประมาณตีห้า ทางทิศตะวันตก ค่อนไปทางใต้เล็กน้อย

(คลิกที่ภาพเพื่อดูขนาดเต็มได้ครับ)
นอกจากนี้ ในกลุ่มดาวนายพรานยังมีเนบิวลาที่สวยงามอยู่ครับ คือ เนบิวลาสว่างใหญ่ (Great Orion Nebula, M42) อยู่บริเวณใต้เข็มขัดของนายพราน ตอนมัธยมผมเคยได้มีโอกาศดูเนบิวลานี้ผ่านกล้องดูดาวอยู่ครั้งนึงครับ สวยและสว่างใหญ่สมชื่อมากจริงๆ ผมยังจำภาพได้จนถึงทุกวันนี้เลยล่ะ
สองรูปแรกผมถ่ายเอง ก็คงชัดได้แค่นั้นแหละครับ แต่ความสุขอีกอย่างหนึ่งของการดูดาว คือการได้เก็บบันทึกภาพไว้นี่แหละครับ ผมฝันไว้ว่าวันหนึ่งจะซื้อกล้องดูดาว และกล้องสำหรับถ่ายภาพดวงดาวให้กับตัวเอง วันนี้ก็ดูไปก่อนละกัน ขอให้มีความสุขกับการดูดาวนะครับ